पूर्वाधार वाच, काठमाडौं।

दृष्टिविहीन तथा प्रिन्ट अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि पहुँचयुक्त अध्ययन सामग्री सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले म्याराकेच सन्धि (Marrakesh Treaty) अनुमोदनसम्बन्धी वकालत योजना तयार पार्ने विषयमा परामर्श कार्यशाला आज काठमाडौंमा सम्पन्न भएको छ।

ADRAD, NFDN र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको सहकार्य

नयाँ बानेश्वरस्थित टी–२१ क्याफे, बालुवाटारमा सम्पन्न उक्त कार्यशाला राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल (NFDN) तथा एक्शन अन डिसएबिलिटी एन्ड डेभलपमेन्ट (ADRAD) को पहलमा आयोजना गरिएको हो। कार्यक्रममा अन्तर्राष्ट्रिय काउन्सिल फर एजुकेशन अफ पिपल विथ भिजुअल इम्पेयरमेन्ट (ICEVI) को प्राविधिक सहकार्य तथा सीबीएम ग्लोबल (CBM Global) को सहयोग रहेको थियो।

म्याराकेच सन्धिको कार्यान्वयनमा केन्द्रित बहस

कार्यशालामा दृष्टिविहीन तथा प्रिन्ट अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि कपीराइट अपवादको व्यवस्था गरी ब्रेल, अडियो तथा अन्य पहुँचयुक्त ढाँचामा पुस्तक उत्पादन र वितरणलाई सहज बनाउने विषयमा छलफल गरिएको थियो। म्याराकेच सन्धि अनुमोदनपछि नेपालमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सूचना र ज्ञानमा पहुँच विस्तार हुने सहभागीहरूको धारणा थियो।

अपाङ्गता अधिकारलाई कानुनी रूपान्तरण गर्ने प्रयास

वक्ताहरूले नेपालले अपाङ्गता अधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धता जनाए पनि कपीराइट कानुनमा आवश्यक संशोधन र नीतिगत सुधार अझै आवश्यक रहेको बताए। म्याराकेच सन्धि अनुमोदनले शिक्षा, सूचना र संस्कृतिमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको समान पहुँच सुनिश्चित गर्ने दिशामा ठोस आधार तयार गर्ने उल्लेख गरियो।

NFDN को भूमिका र प्रतिबद्धता

कार्यशालामा राष्ट्रिय अपाङ्ग महासंघ नेपाल (NFDN) ले अपाङ्गता अधिकारलाई नीति तथा व्यवहार दुवै तहमा स्थापित गर्न निरन्तर पैरवी गर्दै आएको उल्लेख गरियो। महासंघले “हामीबिनाको हाम्रो बारे निर्णय नगर्नु” भन्ने सिद्धान्तअनुसार अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको अर्थपूर्ण सहभागितालाई प्राथमिकता दिँदै आएको जनाएको छ।

ADRAD को वकालत अभियान

ADRAD ले अपाङ्गता समावेशी विकास, अधिकार र समान अवसरका लागि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय तहमा वकालत गर्दै आएको संस्था हो। संस्थाले कपीराइट, शिक्षा र सूचनामा पहुँचलाई अपाङ्गता अधिकारको महत्वपूर्ण पाटोका रूपमा अघि सार्दै आएको सन्दर्भ कार्यक्रममा उठाइएको थियो।

नीतिगत पहलका लागि साझा कार्ययोजना

कार्यशालामा सरकारी निकाय, नागरिक समाज र अपाङ्गता समुदायबीच सहकार्य गर्दै म्याराकेच सन्धि अनुमोदनका लागि साझा वकालत रणनीति बनाउने विषयमा सहमति जनाइएको थियो। सहभागीहरूले निकट भविष्यमै कानुनी र नीतिगत पहललाई तीव्र बनाउने आवश्यकता औंल्याए।

समावेशी शिक्षातर्फ महत्वपूर्ण कदम

कार्यशालाले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि ज्ञानमा पहुँच सुनिश्चित गर्नु सामाजिक न्याय मात्र नभई दिगो विकासको आधार भएको स्पष्ट सन्देश दिएको आयोजकहरूको भनाइ थियो। म्याराकेच सन्धिको अनुमोदन र कार्यान्वयनले नेपालमा समावेशी शिक्षा र सूचनामा पहुँचको नयाँ अध्याय सुरु गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्